Hangisi Dahi? Hangisi Deli?

✱✱✱ Nikola Tesla vs Thomas Edison

Hangisi dahiydi? Hangisi deli? Bu hala bilim dünyasınca tartışılsa da Nicola Tesla ile Thomas Edison arasındaki rekabet akıl sınırlarını zorlayan yönleriyle bilim tarihindeki ilginç ayrıntılardan biri olarak anılmaktadır.

✱✱✱ 1884 yılının sıcak bir Temmuz gününde üzerindeki kara paltosuyla Manhatton’daki göçmen bürosundan çıkmıştı Nicola Tesla! O günlerde Fransız halkının Amerikan halkına hediye ettiği özgürlük heykeli konuşuluyordu. Kadın erkek, yaşlı genç binlerce kişi Amerika’da patlak veren sanayi devrimini besleyen birer yakıt kapsülüydü adeta! Tabi ki kapitalizm canavarının da besiniydiler. Tesla yeni gelenlerin pazarlandığı Göçmen İş Bulma Kurumuna adımını atmayacaktı. Elinde Thomas Edison’a hitaben yazılmış, kapı gibi, tavsiye mektubu vardı. Thomas Edison 32 yaşında saçları ağarmış, damalı işçi gömleği içinde kaba saba, neşeli ve hafif kambur bir adamdı. Goerck sokağındaki Edison Machine Works’ü ve 5. Caddedeki Edison Electric Lİght şirketini kurmuştu. 255-57 Pearl sokağındaki elektrik üretim istasyonu tüm Wall Street ve East River’a hizmet veriyordu. Ve New Jersey Menlo Parkta birçok insanın çalıştığı bir laboratuarı vardı. Pearl sokağındaki jeneratörü New York’lu birkaç yüz zengin aileye hizmet veriyordu. Ancak şehrin her yanındaki doğru akım şebekeleriyle uzak noktalardaki fabrikalara, konutlara ve hatta tiyatrolara elektrik veriliyordu. Görüntüde muhteşem olan bu sistem aslında baş belasıydı. 1884 yılının o sıcak Temmuz gününde 5. Caddedeki Vanderbiltlerin evi iki kablo teması sonucu yanıyordu. Korkudan akılları başlarından giden Vanderbiltler tüm şebekeyi söktürmek istiyordu. Aynı anda J. P. Morgan’a ait S.S Oregon yolcu gemisi limanda çakılmış bekliyordu.

✱✱✱ İki müşteri de acil mühendis bekliyorlardı. Ancak Edison’un elinde tecrübeli bir mühendis yoktu. Ancak her iki müşteriye de derhal mühendis göndereceğini söylemişti. Tam bu sırada Ann sokağında Edison’un acemi bir teknisyeni yaptığı hatalı bağlantı sonucu bir faytonu atıyla metrelerce havaya fırlatmıştı. İşte böylesi sıkıntılı bir günde Edison ile Tesla tanıştılar. Tesla kendini bağıra çağıra tanıtmıştı. Çünkü Edison’un işitme problemleri vardı. Tesla tanışır tanışmaz Fransa ve Almanya’da yaptıklarını anlatmaya başladı. Konu alternatif akım indüksiyon motoruna gelince ikili arasında yıllar yılı sürecek gerginliğin temeli atılıyordu.
Edison sinirle Tesla’ya bakarak; “Ağır ol! Bana bu safsatalardan bahsetme! Tehlikeli bir iş bu! Şu anda Amerika’da doğru akım kullanıyoruz. Bu, insanların hoşuna gidiyor ve ben de yuvarlanıp gidiyorum bu işle! Ama belki sana da bir iş verebilirim. Bir geminin aydınlatma şebekesini onarabilir misin?”

✱✱✱ Birkaç saat sonra Tesla SS Oregon’un güvertesinde çalışmaya başlamıştı. Tayfaların da yardımıyla bütün gece çalıştı. Ertesi sabah iş bitmişti. Edison’un 5. Caddedeki iş yerine doğru yürürken yolda Edison ailesine rastlar. Thomas Edison alaycı bir ifadeyle; “İşte gecelerini sokaklarda geçiren Parislimiz de burada…” dedi. Tesla’nın gemideki her iki makinenin tamirinin yeni bittiğini söylemesi üzerine dona kaldı. Tesla da uzaklaşırken homurtuların arasından şu cümle duyuldu: “Bu herif gerçekten de esaslı biri…”
Kısa zaman sonunda Tesla Edison şirketlerinde tam yetkili oldu. Edison onu anlatırken esaslı ve çalışkan biri diyordu. Çok geçmeden Tesla Edison’un ilkel dinamolarını elden geçirme kararı aldı. Parasal olarak şirketin çok karlı çıkacağını söylüyordu. Edison bu noktada bu işi başarması halinde 50 bin dolar vereceğini söyledi. Tesla aylar sürecek hummalı bir çalışmaya girişti. 24 adet dinamoyu yenilemekle kalmadı bir de otomatik kontrol sistemi geliştirdi. Bu noktada ikisinin de birbirini pek sevmediği söylenebilir. Edison Tesla’yı bir teorisyen ve kültürlü olduğu için sevmiyordu. Tesla da Edison’un deney bağımlılığından ve boş işlerle vakit geçirmesinden haz etmiyordu. Hatta bir defasında Tesla’nın doğduğu yeri haritada bulamayan Edison, ciddi ciddi ona hayatında hiç insan eti yiyip yemediğini sormuştu. Dönemin bilim tarihi yazarlarından Thomas Commerfold Martin: “En başına buyruk dahinin bile bir yörüngesi vardır. Ve bu iki adamın kendilerine has yöntemleri, tarzları ve eğitimleri vardı. Bay Tesla kendi iyiliği için bu birlikteliğe bir son vermeliydi.” Diye yazacaktı.

✱✱✱ En temel hijyen konularında dahi ikili arasında tartışma yaşanıyordu. Hijyene önem veren ve mikroplardan ölesiye korkan Tesla’nın aksine Edison son derece rahattı. En basit hijyen kurallarına dahi dikkat etmiyordu. Edison’un dinamolarını yeniden tasarlayan ve bunun için 1 yıl uğraşan Tesla, işi bitince 50 bin dolarını istedi. Ayaklarını masaya uzatmış oturan Edison sırıtarak bunu bir Amerikan şakası olduğunu ve ödül olmadığını söyledi. Yani Tesla bir kazık daha yemişti. Bunun üzerine istifa edeceğini söyledi. Edison’un buna cevabıysa 18 dolar olan aylık maaşına 10 dolar zam yapmak oldu. Böylece yolları ayrıldı. Edison’a göre Tesla bir bilim şairiydi. Düşünceleri harika ama kullanışsızdı. Ona göre Tesla büyük bir hata yapıyordu. 1884’de patlayan ekonomik kriz Amerika’da bir çok küçük ölçekli yatırımcının iflasına neden olmuştu. Teslaysa alternatif akıma ağırlık verebileceğini düşünüyordu. Ama düşündüğü gibi olmadı. Yatırımcılar ark aydınlatmaları istiyorlardı. Böylece Tesla Electric light şirketi kuruldu. Tesla ark lambaları üretildi. Ancak kısa zaman sonra Tesla kapının önüne kondu. Yolları ayrılsa da ikili arasındaki rekabet hiç bitmeyecekti. Edison, Tesla’nın Westinghouse ile alternatif akım konusunda anlaşma yaptığını ilk duyduğunda öfkeden mosmor olmuştu. Tahtının sallanmasını istemiyordu. Edison’un adamları alternatif akımın sözde tehlikelerini anlatmak için karalama kampanyası başlamıştı bile. Alternatif akımın kazaları ortaya çıkarılmalı, yoksa kaza çıkması sağlanmalıydı. Edison acımasızdı. İlk büyük saldırıyı Albany’de parlamenterlere kulis yaparak gerçekleştirdi. Elektrik akımını 800 voltla sınırlayacak bir yasa çıkartmak için uğraştıysa da başarılı olamadı. Gazeteler, broşürler ve nefret dolu sözlerle karalama kampanyası yürüten Edison, gazetecilere özel gösteriler düzenliyordu. Bu gösterilerde alternatif akımı karalama adına sokak hayvanlarını elektrikle öldürüyordu. Edison bu savaşa ölümüne girmişti. Tesla’yı yenmek uğruna birinin ölümünü bile göze alabilirdi. Çok geçmeden bu fırsat eline geçti. Westinghouse’un elindeki Tesla patentini bir dalavereyle ele geçiren Brown isimli bir iş adamı elektrikle idam için onay almıştı. Bunu öğrenen Edison tüm ülkeyi dolaşacak bir kumpanya kurarak, Tesla akımının ölümcüllüğünü gösteren şovlar yapıyordu. Ancak her defasında Edison yeniliyordu. Cornell üniversitesinin Tesla akımını desteklemesi üzerine Edison’un ortakları durumun iyiden iyiye kötüleştiği konusunda Edison’u uyardılar. Ancak onun durmaya niyeti yoktu. Londra’da çıkan The Electrican dergisinde editörlerin hatası nedeniyle yanlış çıkan bir makaleyi dahi kullanmaya kalkıyordu.

✱✱✱ İkili arasındaki rekabet dünya savaşı öncesi tekrar gün yüzüne çıktı. Tesla radarı su altındaki nesneleri tespit edemiyordu. Edison da bu konuda çalışıyordu. Alman U botlarını bulmak için çok çalışsalar da pek başarılı olamadılar. Artık çağ atom çağıydı. Tesla daha ilk andan itibaren bu yöndeki çalışmaları takibe başlasa da Edison oralı dahi olmadı. Donanma araştırma laboratuarı fikrinin hayalperestlik olduğunu düşünüyordu.
B. A. Behrend o dönemin başarılı mühendislerinden biriydi. Edison madalyasına aday isimler arasındaydı. Ancak dostu Tesla’ya yapılan haksızlıklar nedeniyle derin üzüntü duymaktaydı. Daha 1 yıl önce Dr. Edwin Northop yüksek frekans fırınını geliştirmek için Tesla’nın yıllar önce icat ettiği devrelerini ve üzerinde durduğu fikirlerini kullanmıştı. Ancak Tesla’nın adını anan olmamıştı. AIEE’yi Edison madalyasının Teslaya verilmesi yönünde ikna etti. Ancak Tesla nasıl ikna edilecekti. Teslanın ilk tepkisi de sürpriz olmadı. Edison hakkında kişisel fikirlerini açığa vurmamış Tesla ilk defa kendini tutamıyordu: “Bu madalyayı bana vermekle Nİcola Tesla’yı onurlandırmış olmayacaksınız, bilakis kendisine ait olmayan zaferler üzerinde yükselen Thomas Edison’u onurlandırmış olacaksınız.”
Madalyanın verileceği gün Mühendisler kulübünde bir ziyafet düzenlemişti. AIEE başkanı W.W Rice’ın titreşen akımlar üzerine yaptığı çalışmaların bilimsel bir çığır açtığını söylemesiyle Tesla’nın keyfi yerine gelmişti. Tesla alkışlarla Edison Madalyasını alırken ilk karşılaşmalarını şöyle anlatacaktı: “Hiçbir teorik eğitimi ve birikimi olmayan bu harika adam tamamıyla kendi çalışmaları ve araştırmalarıyla muhteşem işler başarmıştır…”

✱✱✱ İkili arasındaki rekabet dünya savaşı öncesi tekrar gün yüzüne çıktı. Tesla radarı su altındaki nesneleri tespit edemiyordu. Edison da bu konuda çalışıyordu. Alman U botlarını bulmak için çok çalışsalar da pek başarılı olamadılar. Artık çağ atom çağıydı. Tesla daha ilk andan itibaren bu yöndeki çalışmaları takibe başlasa da Edison oralı dahi olmadı. Donanma araştırma laboratuarı fikrinin hayalperestlik olduğunu düşünüyordu.
B. A. Behrend o dönemin başarılı mühendislerinden biriydi. Edison madalyasına aday isimler arasındaydı. Ancak dostu Tesla’ya yapılan haksızlıklar nedeniyle derin üzüntü duymaktaydı. Daha 1 yıl önce Dr. Edwin Northop yüksek frekans fırınını geliştirmek için Tesla’nın yıllar önce icat ettiği devrelerini ve üzerinde durduğu fikirlerini kullanmıştı. Ancak Tesla’nın adını anan olmamıştı. AIEE’yi Edison madalyasının Teslaya verilmesi yönünde ikna etti. Ancak Tesla nasıl ikna edilecekti. Teslanın ilk tepkisi de sürpriz olmadı. Edison hakkında kişisel fikirlerini açığa vurmamış Tesla ilk defa kendini tutamıyordu: “Bu madalyayı bana vermekle Nİcola Tesla’yı onurlandırmış olmayacaksınız, bilakis kendisine ait olmayan zaferler üzerinde yükselen Thomas Edison’u onurlandırmış olacaksınız.”
Madalyanın verileceği gün Mühendisler kulübünde bir ziyafet düzenlemişti. AIEE başkanı W.W Rice’ın titreşen akımlar üzerine yaptığı çalışmaların bilimsel bir çığır açtığını söylemesiyle Tesla’nın keyfi yerine gelmişti. Tesla alkışlarla Edison Madalyasını alırken ilk karşılaşmalarını şöyle anlatacaktı: “Hiçbir teorik eğitimi ve birikimi olmayan bu harika adam tamamıyla kendi çalışmaları ve araştırmalarıyla muhteşem işler başarmıştır…”

Kaynak Kitap
Tesla ve Edison Belgesel Video İzle

✱✱✱ Diğer Nikola Tesla Video ve Belgesellerimiz…

✱ | Tesla’nın Gizemli El Yazması : https://www.youtube.com/watch?v=rVaeAiKMCWc

♠ | Atmosfer Değiştirme Deneyleri ve Dünya’nın İyonosferi’nin Görünmeyen Gizemi | Tesla ve HAARP Teknolojisi :https://youtu.be/qjLCTNKa0vM

✱ | Nikola Tesla | Esrarengiz Yapay Deprem Makinesi [HAARP] Teknolojisi : https://www.youtube.com/watch?v=ZHcrjAHhjaY

(Visited 19 times, 1 visits today)

About The Author

Bunlar da İlginizi Çekebilir.

YORUM EKLEYİN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir